Hematoloji Kongresi İstanbul’da Yapıldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hematoloji alanındaki aktüel bilimsel gelişmelerin bölgesel seviyede ele alındığı “Akdeniz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da ASH’in Öne Çıkan Başlıkları” Kongresi, Türk Hematoloji Derneği (THD) tarafından, Amerikan Hematoloji Derneği (ASH) işbirliğiyle İstanbul’da gerçekleştirildi.

Akdeniz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinden çok sayıda çocuk ve erişkin hematoloji uzmanını bir ortaya getiren kongrede, “hemoglobinopati”lerde gen tedavileri, hücresel tedaviler, CAR-T uygulamaları, kök hücre nakli ve yapay zekanın hematolojideki rolü başlıkları öne çıktı.

Toplantıda, Aralık 2025’te ABD’nin Orlando kentinde düzenlenen ASH Kongresi’nde sunulan bilimsel bilgiler bölge tabipleriyle paylaşıldı.

Kongrenin birinci gününde ele alınan hemoglobinopatiler başlığı kapsamında, “talasemi” ve orak hücreli anemiye yönelik yeni gelişmeler değerlendirildi. Kongrede talasemiye ayrılan özel oturumda Türkiye’nin uygulamaları da ele alındı.

Kongrenin hücresel tedaviler, CAR-T uygulamaları ve transplantasyon başlıklarının ele alındığı oturumlarında, lösemi, lenfoma ve multipl miyelom alanındaki yenilikler değerlendirildi.

Kongrenin son gününde de yapay zekanın hematolojideki rolü ele alındı.

Türk hematolojisinin milletlerarası alanda görünürlüğü artıyor

THD Başkanı ve Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Özgür Mehtap, AA muhabirine, kongrenin, dünyadaki şimdiki gelişmelerin bölge tabipleriyle eş vakitli paylaşılması açısından büyük kıymet taşıdığını söyledi.

Mehtap, bu çeşit kongrelerin hem Türkiye hematolojisine katkı sağlaması hem de Türk hematolojisinin milletlerarası alanda görünürlüğünün artırılması açısından kıymetli olduğuna vurgu yaparak, “Türkiye’nin bu tertipte öncü ülkelerden biri olması ve Türk Hematoloji Derneği ile birlikte yer alması da ayrıyeten büyük bir bedel taşıyor.” dedi.

Türkiye’de çağdaş hematolojik tedavilere erişimin mümkün olduğunu belirten Mehtap, bilhassa “multipl miyelom” alanında amaca yönelik akıllı tedavilerin klinik kullanıma girdiğini söz etti.

CAR-T olarak isimlendirilen, hastanın T hücrelerinin tümöre karşı genetik olarak eğitilerek geri verilmesi temeline dayanan tedavi tekniğinin ise kademeli olarak Türkiye’ye geldiğini aktaran Mehtap, Sıhhat Bakanlığının bu mevzuda yürüttüğü çalışmalar sayesinde birkaç yıl içinde CAR-T uygulamalarının Türkiye’de de yaygınlaşmasının beklendiğini kaydetti.

Türkiye kök hücre nakli açısından avantajlı

THD üyesi ve Çocuk Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Şule Cangül Ünal, bu yılki kongrenin çocuk hematolojisi açısından özel bir kıymet taşıdığını belirterek, gen tedavisine ait sonuçların birinci kere 12 yaş altını da kapsayacak halde 5-11 yaş kümesine ilişkin yeni pediatrik bilgilerle sunulduğunu söz etti.

Ünal, gen tedavisinin bilhassa transfüzyona bağımlı talasemi ve orak hücreli anemi hastaları için değerli bir seçenek haline geldiğini söz ederek, 2022-2024 periyodunda iki farklı gen tedavisinin FDA (Gıda ve İlaç İdaresi) onayı aldığını hatırlattı.

Dünyada bu tedavilere erişebilen hasta sayısının hala sonlu olduğuna işaret eden Ünal, Türkiye’nin kök hücre nakli açısından değerli bir avantaja sahip olduğunu belirtti.

Ünal, tam uyumlu kardeş vericisinin bulunabilmesinin büyük bir avantaj olduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:

“Mevcut uygulamada gen tedavisinin ön şartları, hastanın transfüzyona bağımlı olması, 12 yaş üzerinde olması ve nakil için uyumlu bir vericisinin bulunmaması biçiminde tanımlanıyor. Halbuki ülkemizde, çok çocuklu aile yapısı nedeniyle nakil için uyumlu vericiye sahip olma mümkünlüğü nispeten daha yüksek. Ülkemizdeki talasemi uygulamalarına baktığımızda, yaklaşık 5 bin kayıtlı talasemi hastasının 1500’den fazlasının nakil seçeneğinden yararlandığını görüyoruz. 1988’den bu yana elde edilen sonuçlar bunu açıkça ortaya koyuyor. Münasebetiyle, küratif bir tedavi olan kök hücre nakline süratli bir halde erişebiliyoruz.”

Talasemi ve orak hücre hastalığının, Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölgede sık görülen hastalıklar olduğunu kaydeden Ünal, “Türkiye olarak bu alanda neler yaptığımızı anlattığımızda, hem Amerika’daki gruplardan hem de bölgedeki doktorlardan son derece olumlu ve hayranlık dolu geri bildirimler aldık.” dedi.

Ünal, Türkiye’de talasemiye yönelik tedbire programının 1993’te yürürlüğe girdiğini anımsatarak, 2003’ten itibaren de evlilik öncesi taramaların yaygınlaştırıldığını, 2018’den sonra ise tüm ülkede çift taşıyıcıların saptanmasının sağlandığını söyledi.

İki taşıyıcının evlenmesi durumunda, preimplantasyon genetik teşhis prosedürüyle sağlıklı çocuk sahibi olma imkanının 2021’den itibaren fiyatsız geri ödeme kapsamına alındığını da aktaran Ünal, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Dolayısıyla ailelerin pek çok seçeneği bulunuyor. Bunun yanı sıra, orak hücre hastalığı ve talasemide kök hücre nakli dahil olmak üzere tüm tedavi seçeneklerine hastalarımız erişebiliyor. Gen tedavisi özelinde ise, hastalarımızın büyük bir kısmında nakil seçeneğiyle sorun çözülebildiği için bu etaba gelmeden tedavi mümkün olabiliyor. Türkiye’nin en kıymetli güçlü yanlarından biri de hemoglobinopatiler, yani talasemi ve orak hücre hastalığı için ulusal bir kayıt sistemine sahip olması. Bugün yaklaşık 5 bin talasemi hastasına ilişkin bilgiler kayıt altına alınmış durumda. Bu hastaların izlem süreçleri ve hastalığın seyrini belirleyen faktörlere ait son derece değerli bir data setine sahibiz.”

“Hedefimiz, tedavileri daha kolay, daha erişilebilir ve daha yaygın hale getirmek”

ASH Başkanı ve Stanford Üniversitesi Tıp Profesörü Robert Negrin de hematoloji alanında hücresel tedaviler ve kök hücre naklinde kaydedilen ilerlemelerin hasta sonuçlarını besbelli biçimde güzelleştirdiğini belirterek, bu alandaki gelişmelerin daha da hızlanacağını söyledi.

Kök hücre naklinin tesirli lakin riskli bir tedavi metodu olduğuna işaret eden Negrin, “Bu riski azaltmaya yönelik yeni yaklaşımlar geliştiriliyor. Transplantasyondaki bir öbür kıymetli ilerleme ise farklı donör tiplerini kullanabilme kapasitemizin artmasıdır. Bu da pratikte, nakilden yarar görebilecek neredeyse tüm hastaların sahiden nakil olabilmesi manasına geliyor. Bu, çok kıymetli bir kazanım.” diye konuştu.

Negrin, CAR-T hücre tedavilerinin lösemi, lenfoma ve multipl miyelomda kıymetli bir yer edindiğini belirterek, bugünkü temel gayelerinin, bu tedavileri daha kolay, daha erişilebilir ve daha yaygın hale getirmek olduğunu söyledi.