FIFA’dan 64 Takımlı Dünya Kupası Geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Gianni Infantino’nun FIFA’nın idaresindeki 10 yıldan öğrendiğimiz bir şey varsa, o da daha fazlasının daha yeterli demek olduğudur.

Daha fazla turnuva, daha fazla maç, daha fazla para.

Yenilenen Kulüpler Dünya Kupası, genişletilmiş Dünya Kupası ve şişirilmiş bilet fiyatları.

Ve elbette bir de Dünya Kupası finalinde devre arasının 27 dakika 22 saniye sürmesine sebep olan Super Bowl stili şov.

Ama burada sebep duralım ki?

Infantino rotayı, 64 kadrolu bir Dünya Kupası’na yanlışsız kırmış üzere görünüyor.

Infantino bu hayalini savunmak için, “Küçük ülkelere katılma talihi vermezseniz, kendilerini geliştirmeye devam etme motivasyonları eksilir” kanısını de lisana getirdi.

Ancak elbette, daha küçük ülkeler bu bahttan yoksun bırakılmıyor.

Yeterince uygunlarsa, elemeleri geçiyorlar. Yeşil Burun Adaları, Curaçao, Ürdün ve Özbekistan bunlara örnek.

Aslında yalnızca turnuva formatı açısından bakıldığında, 64 grup matematiksel olarak mantıklı geliyor.

On altı kümeye yayılacak gruplara arasından birinci iki ekip eleme basamağına geçecek.

Bununla birlikte üçüncü kadrolar arasından bir liste belirleme mecburiliği da kalmayacak.

Peki 64 kadroya çıkmanın bundan öteki mantıklı bir sebebi olabilir mi?

Önerilen genişlemenin arkasında kim var?

Öncelikle buraya nasıl geldiğimizle başlayalım.

2030 Dünya Kupası, Uruguay’da düzenlenen birinci Dünya Kupası’nın 100. yıl dönümü olacak.

Turnuvaya Fas, Portekiz ve İspanya konut sahipliği yapacak.

Ancak açılıştaki birinci üç maç, yüzüncü yıla özel olarak Uruguay, Arjantin ve Paraguay’da oynanacak.

Güney Amerika futbolunun idare organı CONMEBOL ise daha fazla maç istiyor.

CONMEBOL, Nisan 2025’te, 64 kadroya çıkılmasıyla oluşacak ek dört kümenin maç programının kendilerine verilmesini istedi.

Başkanı Alejandro Dominguez, bunun “dünyadaki hiç kimsenin partinin dışında kalmamasını” sağlayacağını söyledi.

Ancak bu çıkış pek destek bulmadı.

UEFA Başkanı Aleksander Ceferin, bunu hem turnuva hem de eleme süreci için “kötü bir fikir” olarak nitelendirdi.

Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler futbolunun yönetim organı (Concacaf) başkanı Victor Montagliani de geçen yıl bunun “geniş futbol ekosistemine” ziyan vereceğini söylemişti.

Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim Al Khalifa da tıpkı fikirde olduğunu belirterek, daha fazla genişlemenin “kaosa” yol açabileceğini söyledi.

Ancak bu karşı çıkışların hiçbiri, FIFA Konseyi’nin 37 üyesinin aldığı kararla bunun gerçekleşmeyeceği manasına gelmiyor.

Daha fazla kadro eklemek Dünya Kupası’nın bedelini düşürür mü?

64 gruplu bir turnuvanın iki ana avantajı var: Daha doğal bir format ve gelişmekte olan ülkeler için daha fazla fırsat.

Infantino, bilhassa Yeşil Burun Adaları’nın kahramanlık öyküsüne atıfla bu ikinci yaklaşımı öne çıkarıyor.

FIFA turnuva öncesinde, 48 kadroya genişlemeyle gelen birtakım grupların rekabetçi olamayacağı tenkitlerine maruz kalmıştı.

Yeşil Burun Adaları ise, İspanya ve Uruguay ile berabere kalarak kümesinde ikinci oldu.

Mavi Köpekbalıkları olarak anılan kadro, son 16 çeşidinde Arjantin maçını uzatmalara götürmeyi başardı.

3-2’lik skorla mağlup olsa da Messi ve arkadaşlarına büyük endişe yaşattı.

Ancak kahramanlık hikayeleri de, turnuvanın rekabetçi yönüyle dengelenmeli.

Haiti, Irak, Ürdün, Panama, Tunus ve Özbekistan turnuvadan puan alamadı. Kupanın büyükleri için onların maçları asgarî risk taşıdı.

Daha fazla ekibin eklenmesi durumunda, büyük grupların eleme kademesine çıkamaması üzere sürprizlerin tekrarlanması zorlaşır.

Fazladan yerlerin kime verileceği sorusu da ortaya çıkıyor.

Bu yılki eleme sonuçlarına göre, 2026 turnuvası 64 ekiple oynanmış olsa, Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanan ek ülkeler şunlar olacaktı:

Bu grupların altısı FIFA dünya sıralamasında birinci 50’de yer alıyor; üçü Avrupa’dan, ikisi Afrika’dan ve biri Güney Amerika’dan.

Sorun da burada yatıyor.

Asya ve CONCACAF, bu yılki performansların da gösterdiği üzere, daha zayıf ekiplerin yarıştığı konfederasyonlar.

Afrika’dan Dünya Kupası’na gelen 10 ülkeden dokuzu küme basamağını geçti.

Ancak Asya’dan gelen dokuz ülkeden yalnızca ikisi, mesken sahibi ülke olan CONCACAF’ın altı ülkesinden ise yalnızca üçü bir üst cinse yükselebildi.

Grubunu sonuncu sırada tamamlayan ve yalnızca bir puan alan Yeni Zelanda, dünyanın en iyi 150 takımı arasında Okyanusya’dan tek ülke oldu.

Eğer kontenjanlar tekrar artırılırsa, rekabet istikrarı açısından Avrupa’ya daha fazla yer verilmesi gerektiği yönünde bir görüş var.

Ancak başka yandan, Dünya Kupası’na daha fazla ekibin katılmasının, bu ülkelerde futbolun daha da gelişmesine imkan sağlayacağını savunanlar da var.

Infantino bu genişleme paketini global futbol için uygun bir şey olarak pazarlayacaktır.

Ancak bunun rekabet için düzgün olup olmadığı konusunda kuşkular olması kaçınılmaz.

Bu genişleme hayata geçirilirse FIFA’ya bağlı 211 ülkenin neredeyse üçte biri turnuvada olacak.

Grup basamakları, adeta bir konfederasyonlar arası eleme çabasına dönüşecek.

64 ekibin lojistik sorunları

Dünya Kupası’nı 64 ekibe genişletmek aslında dört ekipten oluşan dört ek küme eklemek demek.

Ancak daha fazla küme, daha fazla vakit gerektiriyor.

Bu yılki turnuva 39 gün sürdü.

Ek 24 maç için 20 program slotuna yahut beş güne daha muhtaçlık duyulacak.

Ancak bu yazki aktiflik iki sebepten ötürü benzersizdi: Birden fazla vakit dilimi ve kapalı stadyumlar.

FIFA, televizyon yayınları için ayrılan özel vakit dilimlerine sadık kalabilmek ismine, maç günlerini 14 saatlik bir mühlete yayarak uzatmayı başardı.

Bir sonraki turnuva 48 kadroyla oynansa bile, bunu yine yapabilmek o kadar kolay olmayacak.

İklim değişikliği gündüzleri oyun oynamayı daha güç hale getiriyor. Son haftalarda Avrupa’da yaşanan rekor sıcak hava dalgalarına bakın.

Turnuvayı düzenleyecek ülkelerin sıcakla gayret için Atlanta, Dallas, Houston ve Vancouver’daki üzere kapalı yerlere sahip olma mümkünlüğü çok daha düşük.

Suudi Arabistan’da düzenlenecek Dünya Kupası’nın 2034 yazı yerine Ocak 2035’e ertelenmesi ihtimali var.

Ancak başka ülkelerin bu giderek büyüyen sorunun üstesinden nasıl geleceği belirsizliğini koruyor.

Bu yıla kadar, Dünya Kupası sırf bir sefer iki evsahibi tarafından düzenlenmişti: 2002’de Japonya ve Güney Kore tarafından.

Bir daha rastgele bir ülkenin tek başına konut sahipliği yapabileceğini hayal etmek güç.

Bu Suudi Arabistan üzere güçlü bir ülke olsa bile.

Örneğin, İngiltere ve İskandinavya’nın ya da Doğu Avrupa’nın mesken sahipliğinde Dünya Kupaları düzenlenebilir mi?

Asya yahut Afrika ülkelerinden biri Dünya Kupası’na konut sahipliği yapmayı nasıl finanse edebilir?

Çözülmesi gereken başka mevzulara da bakalım.

Bu yaz 43.000 ile 81.000 arasında değişen kapasitelere sahip stadyumları olan 16 mesken sahibi kent vardı.

Olası bir ekip artışında bu manada daha fazla fazlasına muhtaçlık duyulacaktır.

Elemelere katılacak ülkeler için 64 adet başka tesise gereksinim duyulacaktır.

Ardından taraftarlar için otellerin sağlanması ve onların ulaşımını sağlayacak altyapı ve destek ağı geliyor.

Dünya Kupası’nı genişletmek, daha fazla ülkeye daha fazla fırsat vermek kadar kolay değil.

Bu genişlemenin temel maksadı para mı?

Infantino’nun seçildiğinde verdiği en kıymetli vaatlerden biri, futbola daha fazla maddi kaynak sağlamaktı.

Artık her futbol federasyonu dört yıllık bir devirde 8 milyon dolar maddi kaynak alıyor.

Daha küçük ülkeler için ise buna ek olarak 1,2 milyon dolar daha sağlanıyor.

Konfederasyonlarsa futbolu geliştirmek, tanıtmak ve organize etmek için 60 milyon dolar alacak.

Bu sebeple Infantino’nun gelecek yıl rakipsiz bir biçimde yine seçilmesi beklenen.

Bu paranın bir yerden gelmesi gerekiyor. Öncelikli kaynaksa elbette Dünya Kupası gelirleri.

FIFA, 2017’de 48 kadrolu bir Dünya Kupası’nın 6,5 milyar dolar gelir getireceğini ön görmüştü.

2022’de formatı tekrar revize ederek 24 maç daha ekledi.

Şimdi ise bu yıl 9 milyar dolar gelir elde etmeyi bekliyor.

64 ekipli bir aktifliğin televizyon yayın haklarından, sponsorluklardan ve bilet satışlarından daha fazla gelir elde etmesi olası.

FIFA, futbolu geliştirmekle yükümlü olduğunu söylüyor ve bunun için kullandığı araç da giderek daha fazla futbol oynanması üzere görünüyor.

Ancak eleştirmenler, genişlemenin oyun için artık düzgün olmadığı bir noktanın var olduğunu savunacaktır.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan evvel çeviriyi bir BBC gazetecisi denetim etti. .