Türkiye-Almanya Stratejik Diyalogu 12 Yıl Sonra Yine Başlıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye ve Almanya ortasında son devirde gelişen ilgiler, bugün Berlin’de gerçekleştirilecek Stratejik Diyalog toplantısıyla yeni bir evreye geçiyor. 12 yıl ortadan sonra tekrar işletilemeye başlanacak olan Stratejik Diyalog, iki ülkenin başta stratejik bahisler olmak üzere güvenlik, savunma ve savunma sanayi alanlarına odaklanmasını sağlayacak.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının verdiği bilgiye nazaran, Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog Düzeneğinin üçüncü toplantısı bugün Berlin’de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un başkanlığında gerçekleşecek.

Mekanizma kapsamında oluşturulan dört çalışma kümesi da birebir gün toplanacak ve hazırladıkları raporları iki ülke dışişleri bakanına sunacak.

Bu çalışma kümelerinin “ikili münasebetler, Türkiye-AB bağlantıları, güvenlik ve savunma ile bölgesel meseleler” bahislerini kapsadığı kaydediliyor.

Türkiye ve Almanya, Stratejik Diyalog Düzeneğini ilgilere kurumsal bir perspektif ve stratejik bir boyut kazandırmak ile Türkiye’nin AB’ye iştirak sürecini desteklemek emeliyle 2013’te oluşturdu.

İkinci ve son toplantısını 2014’te İstanbul’da gerçekleştiren düzenek, Ankara-Berlin münasebetlerinde yaşanan uzun soluklu gerileme nedeniyle askıya alındı.

Gerilim sonrası diyaloğa dönüş

2016’da yaşanan darbe teşebbüsü sonrasında yaşanan gelişmeler, 2019’da Türkiye’nin kuzey Suriye’ye askeri operasyonu ile 2020-2021 sürecinde Doğu Akdeniz’de yaşanan tansiyon Ankara-Berlin ortasındaki diyaloğun önemli oranda zedelenmesine yol açmıştı.

Taraflar bu mekanizmayı tekrar canlandırma kararını Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile geçen sene Ankara’da yaptığı görüşme sırasında aldı.

Almanya, bilhassa Rusya’nın Ukrayna’yı işgal teşebbüsünün başladığı 2022 yılından bu yana Türkiye ile daha yakın bir diyalog izliyor.

Başkan Donald Trump’ın ABD’nin Avrupa’nın güvenliğinden çekilmeye dönük tehditleri Almanya’nın güvenlik ve savunma alanlarında Türkiye ile iştiraki daha da ilerletme kararını almasına neden oldu.

Almanya, İngiltere ile konsorsiyum ortağı olduğu Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının Türkiye’ye satışına olan itirazını geri çekerek bu tarafta değerli bir adım atmış, bu Ankara-Berlin çizgisinde yeni bir başlangıcın somut adımı olarak nitelendirilmişti.

Güvenlik, savunma sanayi üretimine odaklanma

Türk ve Alman diplomatik kaynaklar, Stratejik Diyalog sisteminin tekrar canlandırılmasının iki ülke ortasındaki münasebetlerin bundan sonraki yöneliminin belirlenmesi ve somut adımlarla desteklenmesi için büyük değer taşıdığına dikkat çekiyorlar.

Kaynaklar, iki ülkenin ikili alakalarının çabucak her alanında işleyen istişare düzenekleri olmasına rağmen bunlara daha stratejik bir çerçeve çizmek gerektiğini söz ediyor.

Özellikle de değişen güvenlik ortamının bunu mecburî kıldığını kaydeden kaynaklar, Berlin’de bugün başlayacak sürecin bu gayeye hizmet edeceğini belirtiyor.

Güvenlik ve savunma mevzularının yüklü olarak ele alınacağını, savunma endüstrinde de üretim potansiyellerinin daha çok kullanılmasına ait arayışların öne çıkacağını kaydeden kaynaklar, bu sene içinde toplanması beklenen Beşinci Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı’nın bu tarafta kıymetli sonuçlar doğurabileceğini kaydettiler.

Almanya, Türk savunma sanayi ile işbirliği konusundaki ilgisini son devirde daha somut bir formda gösteriyor.

Mayıs ayında İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026 Memleketler arası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’na resmi iştirak gösteren kurumlardan biri Almanya Federal Savunma Bakanlığı oldu.

Dokuz Alman şirketi de fuarda yer aldı ve savunma sanayi iştirakinin yanı sıra direkt tedarik olasılıkları iki ülke resmi ve özel kuruluşları ortasında ele alındı.

Fidan ve Wadephul’un da bilhassa savunma sanayi alanında ortak projeler konusunda görüş alışverişinde bulunmaları bekleniyor.

Ankara’nın Berlin’den beklentileri neler?

Yeniden canlandırılacak olan Stratejik Diyalog Sisteminin Türkiye’nin bilhassa AB ile münasebetler konusunda Almanya’dan beklentilerini bir kere daha aktarması açısından da kıymetli bir taban oluşturacağı kaydediliyor.

Ankara’nın beklentileri ortasında “gümrük birliğinin güncellenmesi, vize serbestisi diyaloğunun canlanması ve Türkiye’nin AB’nin önderlik ettiği savunma ve güvenlik teşebbüslerine katılımı” ön sırada yer alıyor.

Diplomatik kaynaklar Fidan’ın görüşmelerde “Türkiye-AB bağlantılarının kapsamlı, kurumsallaşmış ve çok katmanlı bir iş birliği anlayışı temelinde ilerletilmesi; gümrük birliğinin güncellenmesi için müzakerelerin başlatılması ve vize serbestisi diyaloğunun yine canlandırılmasının ehemmiyetini vurgulayacağını” kaydettiler.

Almanya’nın bilhassa gümrük birliğinin güncellenmesine vereceği dayanağa dikkat çeken kaynaklar, bu gelişmenin 50 milyar doları aşan ikili ticaretin daha ivmelenmesi açısından da değerli olduğu vurguluyorlar.

Almanya’nın AB Büyükelçisi Thomas Ossowski de geçen hafta İstanbul’da katıldığı bir konferansta, Türkiye ile gümrük birliğinin güncellenmesine olumlu baktıklarını lakin Kıbrıs sorunu başta olmak üzere birtakım problemlerin aşılması gerektiğini kaydetmişti.

Türkiye ve Almanya, 19 Haziran’da JETCO olarak bilinen Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi toplantısı ile Güç Forumu toplantısını Ankara’da gerçekleştirecek ve koydukları 60 milyar dolar gayesine ulaşmaya çalışacak.

Güvenlik mimarisinde Türkiye’nin yeri

Avrupa kıtasının güvenliğine ait son periyotta yaşanan gelişmeler de Türk-Alman stratejik diyaloğunun bir kesimi olacak.

Kaynaklara nazaran Fidan, “Türkiye’nin stratejik yükünü, kabiliyetlerini ve jeopolitik pozisyonunu göz gerisi eden bir Avrupa güvenlik stratejisinin eksik kalacağı; Türkiye’nin AB öncülüğündeki güvenlik ve savunma teşebbüsleri, projeleri ve stratejilerine dahil edilmesi gerektiği” iletisini Wadephul’a iletecek.

Almanya’nın son periyotta Avrupa’nın güvenliği konusunda oluşturulacak mimariye Türkiye’nin faal iştirakine ait bir siyaset geliştirdiği gözleniyor.

Büyükelçi Ossowski, AB’nin yeni güvenlik mimarisine ait çalışmalarını artırdığını kaydederken, jeopolitik tesirini Ortadoğu’dan Kafkaslar’a ve Afrika’ya kadar genişleten Türkiye ile birlikte çalışmanın kıymetine dikkat çekti.

Ossowski, NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip Türkiye ile işbirliğinin kaçınılmaz olduğunu kaydederken, “Amerikan ortaklarımızın Ortadoğu’ya çok fazla odaklandığı, kendimizi ve ortaklarımızı tekrar silahlandırmak için yeni materyal, yeni ekipman satın almamız gerektiği bir periyotta, Türkiye elbette tercih edilecek bir ortak olmalı” tabirlerini kullandı.

AB, üye ülkelerin savunma sanayi üretimini hızlandırmak ve çeşitlendirmek emeliyle SAFE (Avrupa için Güvenlik Eylemi) ismiyle bilinen 250 milyar Euro’luk yeni bir finansman açıklamıştı.

Aday ülkelere de belli şartlarla açık olan SAFE’e Türkiye’nin yaptığı müracaat Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin itirazı nedeniyle kabul edilmemişti.