Suudi petrol devi duyurdu! Hürmüz’deki krizin akabinde kritik atılım

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Saudi Aramco, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik atakları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintilere karşı Suudi Arabistan’ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden alternatif sevkiyat rotalarını devreye alarak güç arzını teminat altına aldıklarını bildirdi.

“SEVKİYAT FARKLI ROTALARDAN DEVAM EDİYOR”

Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco’dan yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar devam ederken, sevkiyatların farklı rotalardan devam ettiği tabir edildi.

“PLANLAR YENİ ŞARTLARA UYGUN BİÇİMDE GÜNCELLENDİ”

Sevkiyat planlarının yeni şartlara nazaran revize edildiğinin belirtildiği açıklamada, şu tabirlere yer verildi: “Saudi Aramco, değişen bölgesel şartlara karşılık olarak Yenbu Limanı üzerinden alternatif ihracat rotalarıyla emniyetli güç arzını sürdürmektedir. Gruplarımız, müşterilerimizle yakın işbirliği içinde çalışarak sevkiyatları inançlı ve verimli halde en üst seviyeye çıkarmaya devam etmektedir. Sevkiyat planları yeni şartlara uygun formda güncellenmekte ve müşteriler sistemli olarak bilgilendirilmektedir. Bu süreçte önceliğimiz, piyasa istikrarını desteklerken inançlı ve kesintisiz operasyonları sürdürmektir.”

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ

Hürmüz Boğazı merkezli kriz, ABD–İsrail–İran sınırındaki askeri tansiyonun süratle tırmanmasıyla başladı ve birkaç gün içinde global güç krizine dönüşen çok katmanlı bir sürece evrildi. Sürecin fitili, 28 Şubat prestijiyle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik taarruzlarıyla ateşlendi. İran buna direkt karşılık vererek hem ABD ögelerini hem de bölgedeki gayeleri vurdu ve en kritik atılım olarak Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattı. Bu adım, dünya petrolünün değerli bir kısmının geçtiği boğazda trafiği neredeyse durma noktasına getirirken, global petrol fiyatlarının süratle yükselmesine yol açtı.

Boğazın kapanmasıyla birlikte ABD Başkanı Donald Trump, ilk kademede epeyce sert bir telaffuz benimsedi. Washington idaresi, Hürmüz’ün tekrar açılması için milletlerarası bir deniz koalisyonu oluşturma daveti yaptı ve Çin, Japonya, Avrupa ülkeleri üzere aktörleri bölgeye savaş gemisi göndermeye davet etti. Fakat bu davet büyük ölçüde karşılık bulmadı; birçok ülke direkt askeri angajmana girmekten kaçındı.

Bu süreçte Trump’ın söylemi giderek daha sert ve baskıcı bir tona evrildi. Müttefiklerine yönelik “harekete geçin” iletileri, NATO ve Asya ülkelerine açık ikazlara dönüştü. Birebir vakitte İran’a karşı askeri operasyonların “başarıyla ilerlediğini” savunarak tansiyonu yükselten açıklamalar yaptı. Fakat alanda beklenen geniş çaplı milletlerarası takviye oluşmadı ve ABD’nin tek başına bu yükü taşıma isteği tartışma konusu haline geldi.

TRUMP: BOĞAZDAN HİÇBİR ŞEY ELDE ETMİYORUZ

Tam bu noktada, yaklaşık 5 günlük sert çıkış ve baskı sürecinin akabinde Trump dikkat çeken bir geri adım attı. Daha evvel Hürmüz’ün denetimi ve güvenliği konusunda liderlik tezinde bulunan ABD, bu söylemi yumuşatarak “boğazdan hiçbir şey elde etmiyoruz” açıklamasını yaptı. Trump, bilhassa petrolü Hürmüz üzerinden taşıyan ülkelerin artık bu güvenlik yükünü üstlenmesi gerektiğini vurguladı ve ABD’nin tek başına askeri sorumluluk almayacağını ilan etti.

Bu geri adım, alandaki askeri gerçeklikler ve diplomatik yalnızlaşma ile direkt kontaklı bir gelişme olarak yorumlandı. ABD’nin müttefiklerinden beklediği askeri katkıyı alamaması, bölgesel savaş riskinin büyümesi ve güç krizinin global iktisada tesirleri Washington’un durumunu revize etmesine yol açtı. Tıpkı süreçte Trump, kara harekâtı ihtimalini de açıkça reddederek “asker göndermeyeceğiz” çizgisine çekildi.

Bugün gelinen noktada Hürmüz krizi, direkt askeri çatışmadan çok denetimli tansiyon ve vekâlet üzerinden sürdürülen bir güç uğraşına dönüşmüş durumda. İran boğaz üzerindeki baskısını stratejik koz olarak tutarken, ABD ise direkt müdahale yerine yükü müttefiklere yayma ve caydırıcılık üzerinden ilerleyen daha temkinli bir stratejiye geçmiş görünüyor.

YENBU LİMANI

İran’ın ABD-İsrail taarruzlarına karşılık Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının akabinde Yenbu Limanı, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatında esas çıkış noktalarından biri haline geldi. Yenbu’dan ham petrol ihracatı son 5 günde ortalama 3,66 milyon varil olarak kaydedildi.